Yaylı bir çalgı olarak ülkemizde ve kültürümüzde oldukça öne çıkan özellikleri ile bilinen kemençe şimdilerde de sıklıkla çalınmaktadır. Bu anlamda kemençe notaları da işin profesyonelleri ve yeni başlayanları olarak herkesin merak ettiği alanlardan bir tanesi olmaktadır. Hem çalım tekniği hem de nota uyumu gibi özellikleri içerisinde barındıran bilgiler ile genel olarak kemençe çalması öğrenilebilir ve doğru teknikler ile geliştirilebilir.
Bu açıdan bakıldığında kemençe çalarken dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan biri yayın tellere temasının doğru ve sağlam şekilde gerçekleştirilmesi, ikincisi ise notaları doğru bilmek ve doğru çalmaktır. Bunun için ileri geri hareketleri e tutuş teknikleri de kendi içerisinde oldukça fazla şekilde önem arz eden tekniklerdendir. Farklı çeşitleri bulunan kemençelere bakıldığında çalışma stilleri de değişiklik göstermektedir.
Klasik Karadeniz kemençesi kapsamında 3 tel söz konusudur. Bu da dört sese denk gelmektedir ve inceden kalına göre değişiklik göstermektedir. En ince tel zil teli olarak adlandırılırken orta tel sağır tel, diğeri ise bam teli olarak nitelendirilmektedir. Notaların çalınışı ve tizlik derecelerinin ayarlanması da bu kapsamda gerçekleştirilmektedir.
Kemençede Nota Var Mı?
Kemençe tamamen nota düsturu ile çalınan bir çalgıdır. Bu anlamda ince ve kalın tellerin tizliklerine dikkat edilerek çalma işlemleri gerçekleştirilebilir. Doğru çalma teknikleri için de kemençe nota düzeni değişiklik göstermektedir. Bunu bilen ve buna göre çalışma teknikleri gösteren kişiler doğru şekilde çalabilir ve bu şekilde de doğru sesleri çıkararak kemençe ile ilgili olarak profesyonellik elde edebilmektedirler.
Nota düzenleri tamamen tizlik ve kalınlık arasında sınıflandırılmıştır. Parmakların ve yayın tutuşu da önemli olan bu notalandırmalar gerek nota kitapları gerekse kurslar araçlığı ile öğrenilebilmekte ve bu şekilde de sağlıklı olarak ses çıkarma düzenleri gerçekleştirilebilir hale gelmektedir.
Kemençede Re Teli Üzerinde Çalışma
Klasik kemençe ile çalışırken mutlaka kemençe nota yerleri bilinmeli ve buna göre hareket edilmelidir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalma stillerinde notalar doğru çıkacak ve kemençe notaları anlamında kişi profesyonel hale gelecektir. Genel olarak bakıldığında Re teli üzerinde gerçekleştirilecek olan çalışmalar için şu şekilde bir yol izlenmektedir;
- Boş Tel: Re teli
- Mi: 1. Parmak
- Fa: 2. Parmak
- Sol: 3. Parmak
- La: 4. Parmak
Kemençede La Teli Üzerinde Çalışma
Yine aynı şekilde la teli üzerinde çalışma söz konusu olduğunda da çalış stilleri doğru olarak ayarlanabilir ve bu şekilde işlem gerçekleştirilebilir. Bu alanda la teli üzerindeki çalışmalar için bilinmesi gereken nota düzeni de şu şekilde gerçekleştirilmektedir;
- La: boş tel
- Si : 1. Parmak
- Do: 2. Parmak
- Re: 3. Parmak
- Mi: 4. Parmak
Bu şekilde sağlanan stiller ile işlem gerçekleştirmek oldukça kolay olmakta ve özellikle kemençe notaları bu çerçevede takip edilebilmektedir. Bu detaylandırmalar bir kurs kapsamında da gerçekleştirildiğinde hızlı şekilde öğrenme sağlanabilmektedir.
Kemençede Mi Teli Üzerinde Çalışma
Re ve La tellerinde olduğu gibi Mi teli kapsamında da belirli bir düzen verilmiştir. Bu anlamda yine kolay çalma işlemini gerçekleştirmek ve profesyonel şekilde çalım işlemini yakalayabilmek için gerçekleştirilecek olan bu tutuşlarda Mi teli için şu şekilde belirlenmiştir;
- Mi: boş tel
- Fa: 1. Parmak
- Sol: 2. Parmak
- La: 3. Parmak
- Si: 4. Parmak
Yay tutma yöntemleri de doğru şekillerde belirlendikten sonra gerçekleştirilecek olan sistemlerde bu şekilde Re, La ve Mi notalarının yerleri bilinip buna göre bir düzen gerçekleştirilir ise oldukça sağlıklı bir ses çıkışı sağlanabilir ve bu şekilde de nota düzeni çalan kişi tarafından oturtulabilir hale gelmektedir.
Farklı Kemençe Notaları
Kemençe çalmak için farklı notalara ve nota düzenlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu anlamda bakıldığında kemençe nota kitabı ile farklı notalar öğrenilebilmekte ve çalınabilmektir. Bu şekilde notalar kapsamında elde edilecek olan farklı notalandırmalar ile işlem sağlanabilmektedir. Hem profesyonel hem de hobi olarak kemençe çalınabilmektedir. Genel olarak bakıldığında en fazla tercih edilen Kemençe şarkıları da şunlardır;
- İki Buçuk
- Sis Dağı Horonu
- Samistal Yaylası
Yeni başlayanlar ve pratik kazanmak isteyenlerin tercih edebilecekleri bu kemençe notaları ile harika ezgiler ortaya çıkarılabilmektedir.
Kemençe Notaları Kolay mı?
Kemençe notaları, müzikal bilgi ve tecrübeye sahip olanlar için kolay olabilir, ancak tamamen acemi biri için zor olabilir. Kemençe, telli bir çalgıdır ve diğer telli çalgılara benzer şekilde öğrenilmesi biraz zaman alabilir. Bununla birlikte, düzenli çalışma ve sabır ile kemençe notaları öğrenilebilir.
Kemençe notaları, bir müzik öğretmeni tarafından öğrenildiğinde daha kolay anlaşılabilir. Ayrıca, internet üzerinde pek çok kemençe dersi ve kaynağı bulunmaktadır. Kemençe öğrenmek isteyenlerin, notaların yanı sıra ritim, tempo ve müzikal terimleri de öğrenmeleri gerekebilir.
Özetle, kemençe notaları öğrenmek müzikal tecrübeye ve çalışmaya bağlıdır, ancak doğru kaynaklardan yararlanıldığında öğrenmek kolaylaşabilir.
